Neden her şeyi çiğner ya da kemirir?
Irk, yaş ve cinsiyete bakmaksızın çiğneme ve kemirme davranışı tüm köpekler için tamamen içgüdüsel ve pek çok açıdan da yararlıdır. Retriever gibi bazı köpek ırkları kemirmeye daha yatkındır. Özellikle yavru köpeklerde yoğun olarak gördüğümüz çiğneme ve kemirme davranışı yavrunun normal araştırmacı hareketlerinden biridir. Yavru köpekler, objeleri çiğneyerek, sertliğini ve lezzetini anlarlar, sıkıntı ve stres atarlar. Diş bakımına faydası vardır; tartarı ve dişler çıkarken diş etlerindeki kaşıntıyı önler. Çene ile dişlerdeki bağların gelişmesi üzerine olumlu etkisi vardır. Özellikle üç-dört haftalıkken başlayan çiğneme yavru köpeklere onlarla oynamak kadar zevk verir.

Yapılmaması gerekenler
Köpeklerin hayatlarının her döneminde ağızları ile bir şeyler taşımaları son derece doğal bir davranıştır. Özellikle köpek enerjisini başka türlü karşılayamıyorsa çiğneme ve kemirme davranışı kaçınılmazdır. Bu konuda dikkat edilmesi gereken nokta; küçükken çiğnemeleri için verilen oyuncaklara benzeyen maddeleri büyüdüklerinde de çiğnemek isteyebilecekleridir. Bu nedenle örneğin sandalyenin minderlerini kemirmesini istemiyorsanız yavruyken köpeğe o materyalden yapılmış oyuncaklar vermemelisiniz. Yavruyu ip sicim ve benzeri cisimlerle oynatmayın. Çünkü yavru köpek bu cisimleri elbiselerde kullanılan maddelerden ya da halı püsküllerinden ayıramaz.

Sevgi ile çözüm…
Yavrunun çiğnemesi bir ihtiyaçtır. Bu yüzden yavruyu çiğnemesi uygun olan cisimleri bulun ve onları çiğnediğinde onu övün. Eğer belli bir çiğneme kemiğine ya da oyuncağına ilgi duyuyorsa onu hemen temin edin. Şayet yavru bunu reddederse maddenin oyuk bir yerine peynir veya sevdiği bir yiyeceğin parçasını koyabilirsiniz. Daha ilerde çiğneme kemiklerinin arasına daha büyük ve gerçek kemiklerde katabilirsiniz. (Tavuk kemiği veya tüm hayvanların kaburga kemikleri hariç) Verecek olduğunuz kemikleri mutlaka kaynatarak veriniz.

Yavru bazı oyuncaklarını attığında geri getirmeyi öğrenmişse onu yanlış bir cismi çiğnerken gördüğünüzde hayır diyebilir ve ilgisini dağıtmak için bu oyuncaklardan birini atarak getirmesini sağlayabilirsiniz. Burada yeterli başarıyı gösteremiyorsak çiğneme esnasında içi para dolu bir kutuyu sallayarak dikkatini çeker ve çiğnediği nesneyi alırız.

Yoksa bir sorun mu var?
Irk, yaş ve cinsiyete bakmaksızın çiğneme ve kemirme tüm köpeklerde görülür demiştik. Dolayısıyla yaşlı köpeklerin çiğnemesi de normaldir. Ancak bazen de bunun nedeni bir hastalık olabilir. Sıkılma ya da heyecana tepki olarak köpeğiniz kemiriyor olabilir. Köpeğin çevresine ilgisi çekebilecek şeyler yerleştirilmesi, köpeğinize daha fazla egzersiz yaptırma ve ona daha fazla vakit ayırma sıkıntıdan kaynaklanan çiğnemeyi engellemede faydalı olacaktır.

Aşırı çiğneme ve kemirmenin tersi de yani hiçbir şey kemirip çiğnememe de bir rahatsızlık göstergesi olabilir. Köpeğin dişleri ya da diş etleri ağrıyor olabilir. Böyle bir ağrı varken hiçbir şey çiğneyemez. Köpeğini iyi takip edip bu tür durumlarda veteriner hekiminize başvurmalısınız. 

Asım Sarıçiftçi
Köpek Eğitmeni

26 Haziran 2006